Tôm hùm trên đường trở thành mặt hàng tỷ USD

Nửa đầu năm 2026, xuất khẩu tôm Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức, từ cạnh tranh về giá giữa những nước sản xuất, xuất khẩu tôm hàng đầu đến chi phí sản xuất tăng cao, sự suy giảm mạnh ở thị trường Mỹ… Trong bối cảnh ấy, xuất khẩu tôm hùm đang tiếp tục trở thành điểm sáng, nhất là xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc.

Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Việt Nam (VASEP), trong 5 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu tôm hùm sang Trung Quốc đạt hơn 506 triệu USD, tăng 44,3% so với cùng kỳ năm 2025. Tôm hùm chiếm tới hơn 71% tổng kim ngạch xuất khẩu tôm sang Trung Quốc trong 5 tháng.

Thành công của xuất khẩu tôm hùm sang Trung Quốc trong nửa đầu năm nay, có nền tảng quan trọng từ sự tăng trưởng mang tính đột biến trong năm 2025.

Trong năm 2025, xuất khẩu tôm hùm Việt Nam sang Trung Quốc đạt mức tăng trưởng tới 3 con số và lập kỷ lục 845 triệu USD. Thị trường Trung Quốc chiếm gần như toàn bộ kim ngạch xuất khẩu tôm hùm Việt Nam đi các thị trường (858 triệu USD).

Với sự tăng trưởng mang tính đột biến trên, tôm hùm trở thành động lực chính giúp cho xuất khẩu tôm Việt Nam sang Trung Quốc – Hồng Kông đạt kỷ lục hơn 1,2 tỷ USD trong năm 2025, tăng tăng 55% so với 2024. Qua đó, Trung Quốc tiếp tục là thị trường lớn nhất của tôm Việt Nam trong 2 năm liên tiếp (2024 và 2025).

Với mức tăng trưởng 2 con số trong 5 tháng đầu năm, Trung Quốc sẽ tiếp tục là điểm đến số 1 của tôm hùm Việt Nam trong năm 2025. Nhu cầu tiêu thụ thủy sản ở Trung Quốc vẫn đang tăng lên, nhất là với thủy sản tươi sống và sản phẩm cao cấp, trong đó có tôm hùm.

Ở Trung Quốc, tôm hùm đang được tiêu thụ trong các nhà hàng, khách sạn, trong các buổi tiệc hoặc làm quà biếu giá trị cao.

Hiện nay, các nguồn cung cấp tôm hùm chính cho Trung Quốc là Việt Nam, Canada, Mỹ, Australia, New Zealand, Mexico… So với những những nước xuất khẩu tôm hùm vào Trung Quốc, Việt Nam có lợi thế lớn về vị trí địa lý. Việc chung biên giới với Trung Quốc giúp cho tôm hùm tươi sống của Việt Nam có thể vận chuyển sang thị trường này một cách nhanh chóng và linh hoạt hơn so với các nguồn cung khác.

Đặc biệt, tôm hùm xanh Việt Nam với kích cỡ nhỏ và trung bình, giá thành cạnh tranh, có thể chuyển sang màu đỏ khi chế biến, nên rất phù hợp với nhu cầu và thị hiếu của người tiêu dùng Trung Quốc (thích thực phẩm có màu đỏ). Đây cũng đang là loại tôm hùm chủ lực xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc.

Việc xuất khẩu tôm hùm sang Trung Quốc duy trì tăng trưởng ở mức cao, đang góp phần quan trọng nhất để giữ cho xuất khẩu tôm nói chung sang thị trường này tiếp tục duy trì mức tăng trưởng 2 con số. Trong 5 tháng đầu năm nay, xuất khẩu tôm sang Trung Quốc – Hồng Kông đạt hơn 711 triệu USD, tăng 46% so với cùng kỳ năm 2025 và chiếm gần 38% tổng kim ngạch xuất khẩu tôm của cả nước.

Bà Lê Hằng, Phó Tổng thư ký VASEP, cho biết, nhu cầu thực phẩm thủy sản tươi sống ở thị trường Trung Quốc đang rất lớn, nhất là với các loại hải sản như tôm hùm, nghêu lụa, ốc hương… Vì vậy, xuất khẩu tôm hùm sang Trung Quốc trong năm 2026 có thể lên tới 1 tỷ USD.

Dù chịu sự cạnh tranh gay gắt từ các nguồn cung khác, nhưng xuất khẩu tôm hùm Việt Nam sang Trung Quốc trong thời gian tới vẫn đang có nhiều triển vọng tăng trưởng.

Trước hết, nhu cầu nhập khẩu tôm hùm của Trung Quốc đang tiếp tục có xu hướng tăng lên. Năm 2017, kim ngạch nhập khẩu tôm hùm của Trung Quốc là 1,2 tỷ USD, thì đến năm 2025 đã đạt gần 3,9 tỷ USD. Với con số này, Trung Quốc đang là thị trường nhập khẩu tôm hùm lớn nhất thế giới và mang tính dẫn dắt thị trường tôm hùm toàn cầu.

Một đặc điểm rất đáng chú ý ở thị trường Trung Quốc là thị trường này ưa chuộng tôm hùm sống hơn là tôm hùm đông lạnh hay tôm hùm chế biến sẵn. Yếu tố này sẽ tiếp tục lợi thế không nhỏ cho tôm hùm Việt Nam nhờ thời gian vận chuyển ngắn, khả năng cung ứng hàng tươi sống linh hoạt và sản phẩm phù hợp với thị hiếu của thị trường Trung Quốc.