Giá phân bón tăng nóng, nông dân Mỹ gặp khó ngay giữa mùa gieo trồng

Giá phân bón và nhiên liệu tại Mỹ đang tăng mạnh do tác động từ xung đột tại Iran, đúng vào cao điểm mùa gieo trồng vụ xuân, tạo thêm áp lực lên ngành nông nghiệp và làm dấy lên lo ngại về nguồn cung lương thực.

Nguyên nhân chính đến từ việc gián đoạn sản xuất phân bón tại Trung Đông và vận chuyển qua eo biển Hormuz – tuyến đường huyết mạch đang vận chuyển khoảng 1/3 nguồn cung phân bón đường biển toàn cầu. Sự đứt gãy này đã đẩy giá phân bón tăng hơn 40% trong thời điểm nông dân Mỹ bắt đầu sử dụng phần lớn lượng vật tư cho cả vụ.

Ông Eric Mayberry, Chủ tịch Hiệp hội Nông dân Tennessee chia sẻ thời điểm xảy ra xung đột là tồi tệ nhất có thể tưởng tượng, khi chi phí đầu vào leo thang khiến nông dân gần như không thể duy trì lợi nhuận. Ông cảnh báo nếu xung đột kéo dài, nguồn cung phân bón có thể không đủ để hoàn thành mùa vụ.

Theo Bộ trưởng Nông nghiệp Brooke Rollins, khoảng 25% nông dân Mỹ vẫn chưa đảm bảo được nguồn cung phân bón cho vụ gieo trồng, và tình trạng này được xem là vấn đề an ninh quốc gia.

Áp lực chi phí cũng nhanh chóng trở thành vấn đề chính trị, khi nông dân là nhóm cử tri quan trọng của Tổng thống Donald Trump. Dự kiến, ông Trump sẽ có cuộc gặp với các nhóm nông dân và doanh nghiệp nông nghiệp lớn như Tractor Supply, John Deere và CNH Industrial.

Trong thư gửi Nhà Trắng, Hiệp hội Nông dân Mỹ (AFB) đã kiến nghị chính quyền sử dụng Hải quân Mỹ để đảm bảo an toàn cho các chuyến hàng phân bón qua eo biển Hormuz, đồng thời cảnh báo nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng thực phẩm nghiêm trọng nếu không có biện pháp kịp thời.

Ở góc độ giải pháp ngắn hạn, việc mở rộng sử dụng xăng sinh học E15 (loại nhiên liệu có hàm lượng ethanol cao hơn) được xem là một trong số ít lựa chọn khả thi nhằm kích thích nhu cầu nông sản, đặc biệt là ngô. Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ (EPA) đã ban hành miễn trừ khẩn cấp cho phép bán E15 trên toàn quốc từ ngày 1/5.

Bà Nancy Martinez, đại diện Hiệp hội Trồng ngô Quốc gia nhận định E15 là công cụ quan trọng giúp nông dân vượt qua giai đoạn khó khăn và ổn định phần nào môi trường kinh tế trong ngắn hạn.

Tuy nhiên, đà tăng chi phí đang làm trầm trọng thêm những khó khăn kéo dài của ngành nông nghiệp Mỹ. Theo USDA, số vụ phá sản trang trại đã tăng gần 50% trong năm qua, trong khi nông dân bước sang năm thứ tư liên tiếp thua lỗ do giá nông sản thấp, gián đoạn thương mại và chi phí đầu vào gia tăng.

Bà Gretchen Kuck cho rằng xung đột Iran chỉ là một vấn đề mới làm trầm trọng thêm những khó khăn vốn đã kéo dài của ngành nông nghiệp. Những yếu tố này buộc nông dân phải cắt giảm sử dụng phân bón và vật tư để tiết kiệm chi phí, đồng thời giảm lượng đặt mua trước vụ trong bối cảnh tín dụng bị siết chặt.

Chi phí nhiên liệu, đặc biệt là dầu diesel phục vụ máy móc và vận chuyển cũng tăng mạnh. Trước khi xung đột xảy ra, chi phí trồng một mẫu Anh ngô đã được dự báo tăng từ 890 USD lên 917 USD, trong đó phân bón chiếm khoảng 1/3. Sau đó, giá phân bón nitơ tiếp tục tăng thêm tới hơn 30%.

Ông Larry Buss, một nông dân tại bang Iowa, cho biết đã chủ động mua trước phân bón và tích trữ nhiên liệu. Tuy nhiên, ông cảnh báo nếu xung đột kéo dài đến mùa thu, tác động sẽ trở nên nghiêm trọng.