Chiến sự tại Iran đe dọa nguồn cung phân bón cho châu Á trước mùa gieo trồng

Reuters dẫn lời giới giao dịch và các nhà nhập khẩu cho biết các nước đông dân nhất thế giới là Ấn Độ và Trung Quốc, cùng với các quốc gia xuất khẩu nông sản lớn như Australia và Indonesia có thể phải đối mặt với áp lực về nguồn cung các dưỡng chất cho cây trồng như phân bón nitơ và phosphate.

Các chuyến hàng từ Trung Đông nhiều khả năng sẽ giảm không chỉ vì hoạt động trung chuyển qua eo biển Hormuzgần như đã dừng lạimà còn do việc cắt giảm sản lượng . Tuyến đường đi qua eo biểnHormuz chiếm khoảng một phần ba thương mại toàn cầu đối với các loại dưỡng chất này.

QatarEnergy đã phải dừng sản xuất tại nhà máy urê quy mô đơn lẻ lớn nhất thế giới sau khi mất nguồn khí tự nhiên đầu vào. Trước đó, công ty này buộc phải ngừng khai thác khí do các cuộc tấn công nhằm vào các cơ sở khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) của họ.

Cùng lúc đó, sản lượng lưu huỳnh cũng đã bị cắt giảm tại các khu vực khác ở Trung Đông.

“Kể từ khi xung đột bắt đầu, thế giới trên thực tế đã mất ba trong số những nhà xuất khẩu urê lớn nhất và cũng mất ba trong số những nhà xuất khẩu amoniac khan lớn nhất — Qatar, Iran và Arab Saudi” ông Josh Linville, nhà phân tích phân bón của StoneX, cho biết: “Chúng ta đã mất một phần đáng kể nguồn cung toàn cầu do tình hình này.”

Ông Linville cho biết Ấn Độ gần đây đã hoàn tất thỏa thuận mua 1,3 triệu tấn urê, trong đó một phần nguồn cung có khả năng đến từ Trung Đông. “Có rủi ro rằng các lô hàng này sẽ không đến Ấn Độ đúng thời hạn.”

Ấn Độ mua hơn 40% lượng urê và phân bón phosphate từ Trung Đông. Trong khi nhập khẩu có thể bị ảnh hưởng, sản lượng trong nước của Ấn Độ cũng đã chịu tác động.

Ba nhà máy tại Ấn Độ đã buộc phải giảm sản lượng urê do nguồn cung LNG từ Qatar giảm mạnh, một quan chức cấp cao trong ngành tại New Delhi cho biết. Do đó, nguồn cung urê và diammonium phosphate dự kiến sẽ thắt chặt trong ngắn hạn, người này nói.

“Giả định quan trọng ở đây là tình trạng này chỉ diễn ra trong thời gian ngắn,” ông Matthew Biggin, nhà phân tích hàng hóa cấp cao tại BMI, cho biết. “Nếu đúng như vậy, Ấn Độ có thể tìm cách tăng nhập khẩu phân bón thành phẩm từ Nga để bù đắp bất kỳ khoảng trống nguồn cung nào. Sản lượng trong nước sẽ tăng trở lại khi giá khí tự nhiên giảm.”

Thị trường phân bón đã thắt chặt trước khi xung đột Iran bùng phát

Theo các nhà phân tích, thị trường phân bón toàn cầu vốn đã trong tình trạng thắt chặt, khi Trung Quốc hạn chế xuất khẩu trong năm nay để đảm bảo nguồn cung trong nước, trong khi các nhà sản xuất tại châu Âu đã cắt giảm sản lượng do mất nguồn khí đốt giá rẻ từ Nga.

Giá urê đã tăng khoảng 80 USD mỗi tấn so với mức khoảng 470 USD/tấn được chào trước khi xung đột Iran bắt đầu, theo các nhà phân tích.

Hai nhà phân tích nông nghiệp cho biết Trung Quốc nhiều khả năng sẽ mở rộng các biện pháp kiểm soát xuất khẩu phân bón do xung đột, dù các hạn chế này có thể không được công bố chính thức mà thay vào đó được thông báo cho các nhà sản xuất lớn và cơ quan hải quan.

“Gần như chắc chắn chính phủ Trung Quốc sẽ áp dụng hoặc mở rộng các hạn chế xuất khẩu phân bón do cuộc xung đột này,” ông Even Rogers Pay, giám đốc tại công ty tư vấn Trivium China có trụ sở tại Bắc Kinh cho biết.

Trong khi Trung Quốc nhập hơn 50% lượng lưu huỳnh từ Trung Đông, Indonesia phụ thuộc vào khu vực này cho gần 70% nguồn cung, theo các nhà giao dịch. Lưu huỳnh là thành phần quan trọng để sản xuất các loại phân bón phosphate như diammonium phosphate và monoammonium phosphate.

“Hiện nay thực sự rất khó tìm được các lô hàng giao ngay sẵn có. Không có lô hàng giao ngay nào cả,” một nhà giao dịch lưu huỳnh tại Trung Quốc cho biết.

Australia gần như phụ thuộc hoàn toàn vào nhập khẩu để đáp ứng nhu cầu phân bón của mình.

“Australia hiện đang cần phân bón cho lúa mì và các loại cây trồng khác,” ông Dennis Voznesenski, nhà phân tích tại ngân hàng Commonwealth Bank of Australia cho biết.

“Do thời điểm này khá gần mùa gieo trồng, nhiều nhà nhập khẩu lớn có khả năng đã đưa về lượng hàng lớn trước đó, dù chưa chắc đã đáp ứng đủ toàn bộ nhu cầu cho cả năm.”