Trung Quốc đồng ý mua 12 triệu tấn đậu tương trong niên vụ này

Con số này thấp hơn so với mức 22,5 triệu tấn của mùa trước sau nhiều tháng gián đoạn mua hàng do cuộc chiến thuế quan khiến toàn bộ hoạt động nhập khẩu đậu tương Mỹ bị đình trệ, theo Reuters. 

Theo ông Bessent, Trung Quốc cũng cam kết mua 25 triệu tấn mỗi năm trong ba năm tới, như một phần trong thỏa thuận thương mại lớn hơn mà hai bên đạt được sau cuộc gặp giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Hàn Quốc.

Sự sụt giảm trong nhu cầu từ Trung Quốc đã khiến nông dân Mỹ thiệt hại hàng tỷ USD do mất doanh thu xuất khẩu. Thỏa thuận mới được xem là dấu hiệu khôi phục tình trạng thương mại bình thường với thị trường nhập khẩu đậu tương lớn nhất của Mỹ, vốn đã mua trung bình 28,8 triệu tấn trong năm mùa vụ gần nhất.

“Những người nông dân trồng đậu tương vĩ đại của chúng ta, những người từng bị Trung Quốc dùng làm quân bài chính trị – giờ đã thoát khỏi điều đó và họ sẽ được hưởng thành quả trong những năm tới,” ông Bessent chia sẻ trên chương trình Mornings with Maria của kênh Fox Business Network. Ông nói thêm rằng thỏa thuận được đàm phán tại Malaysia cuối tuần qua có thể được ký kết ngay trong tuần tới.

Ông Bessent cho biết thêm, các quốc gia Đông Nam Á khác cũng đã đồng ý mua thêm 19 triệu tấn đậu tương Mỹ, song không tiết lộ khung thời gian hay tên các nước tham gia. Theo số liệu của Cục Thống kê Dân số Mỹ, các nước châu Á (ngoài Trung Quốc) nhập khẩu khoảng 8–10 triệu tấn đậu tương Mỹ mỗi năm trong những năm gần đây.

Hợp đồng đậu tương giao dịch nhiều nhất trên Sàn Giao dịch Hàng hóa Chicago đã đảo chiều giảm và chốt phiên tăng 1,2%, lên mức cao nhất trong 15 tháng là 11 USD/giạ. Giá xuất khẩu đậu tương Mỹ tăng thêm 20–30 USD/tấn trong tuần này khi các nhà xuất khẩu kỳ vọng cuộc gặp giữa ông Trump và ông Tập sẽ khơi dậy nhu cầu mới. Ba lô hàng, tương đương khoảng 180.000 tấn, đã được bán cho tập đoàn nhà nước Trung Quốc COFCO ngay trước thềm hội nghị.

“Những cam kết mua hàng từ Trung Quốc không phải là con số không thể đạt được, nhưng chúng cũng chưa đủ để củng cố kỳ vọng về sự mở rộng của chương trình xuất khẩu đậu tương Mỹ,” ông Ted Seifried, chiến lược gia trưởng thị trường tại Zaner Ag Hedge, nhận định.

Tín hiệu lạc quan với nông dân Mỹ

Các hiệp hội nông nghiệp Mỹ hoan nghênh thỏa thuận này sau khi cuộc chiến thương mại kéo dài của ông Trump khiến kim ngạch xuất khẩu đậu tương trị giá 24,5 tỷ USD năm ngoái sụt giảm mạnh. Nông dân Mỹ hiện đã gần hoàn tất việc thu hoạch vụ mùa được dự báo là lớn thứ 5 trong lịch sử.

Việc thiếu vắng nhu cầu từ Trung Quốc đã làm thu nhập của nông dân Mỹ giảm sút, trong bối cảnh giá nông sản ở mức thấp trong nhiều năm, trong khi chi phí phân bón, hạt giống, nhân công và thiết bị đều tăng.

“Đây là một bước tiến có ý nghĩa để tái lập mối quan hệ thương mại ổn định, lâu dài, mang lại lợi ích cho các gia đình nông dân và thế hệ tương lai,” ông Caleb Ragland, Chủ tịch Hiệp hội Đậu tương Mỹ và cũng là một nông dân bang Kentucky, nhận xét.

Thỏa thuận với Trung Quốc được ký kết sau khi Tổng thống Trump đạt được các thỏa thuận hoặc khuôn khổ thương mại nông nghiệp khác với nhiều quốc gia châu Á. “Việc mở rộng thị trường và khôi phục nhập khẩu từ Trung Quốc sẽ mang lại phần nào sự chắc chắn cho nông dân đang vật lộn để duy trì hoạt động,” ông Zippy Duvall, Chủ tịch Liên đoàn Nông nghiệp Mỹ, cho biết.

Trung Quốc đa dạng hóa nguồn nhập khẩu đậu tương

Tổng thống Trump viết trên mạng xã hội sau cuộc gặp với ông Tập rằng nhà lãnh đạo Trung Quốc đã cho phép nước này bắt đầu mua một lượng lớn đậu tương, lúa miến và các nông sản khác của Mỹ. 

Tuy nhiên, bà Even Rogers Pay, giám đốc tại Trivium China (Bắc Kinh), cho rằng thỏa thuận trên thực chất chỉ đánh dấu sự trở lại của hoạt động thương mại bình thường trong xuất khẩu đậu tương Mỹ sang Trung Quốc. “Mức thương mại mà thỏa thuận hướng tới nhìn chung phù hợp với xu hướng những năm gần đây,” bà nói.

Ông Johnny Xiang, người sáng lập công ty tư vấn AgRadar Consulting tại Bắc Kinh, cho biết các doanh nghiệp thương mại vẫn đang chờ chi tiết cụ thể, như việc liệu Trung Quốc có giảm thuế nhập khẩu đậu tương Mỹ từ 20% xuống 10%, hoặc xóa bỏ hoàn toàn thuế quan này hay không. “Nếu mức thuế không được gỡ bỏ hoàn toàn, các doanh nghiệp tư nhân sẽ không có nhiều động lực để mua đậu tương Mỹ,” ông nói.

Trung Quốc — nước nhập khẩu đậu tương lớn nhất thế giới và là thị trường xuất khẩu chủ lực của nông dân Mỹ — từng biến nhu cầu khổng lồ đối với mặt hàng này thành một quân bài thương lượng trong cuộc chiến thương mại. Khi đối mặt với thuế nhập khẩu 23% sau nhiều vòng trả đũa thuế, các nhà nhập khẩu Trung Quốc đã tránh xa đậu tương Mỹ, chuyển sang mua hàng từ Nam Mỹ.

Kể từ cuộc chiến thương mại trong nhiệm kỳ đầu của Tổng thống Trump, Trung Quốc đã đa dạng hóa nguồn cung đậu tương. Năm 2024, Trung Quốc mua khoảng 20% lượng đậu tương từ Mỹ, giảm mạnh so với mức 41% năm 2016, theo dữ liệu hải quan.