OCOP Đồng Tháp ‘lên sóng’ tiêu thụ nông sản thời số hóa

Từ đồng sen đến “chợ số”

Trong bối cảnh chuyển đổi số hóa lan tỏa mạnh mẽ, tỉnh Đồng Tháp đang chứng kiến một sự thay đổi đáng kể trong cách thức tiêu thụ nông sản địa phương. Không còn phụ thuộc hoàn toàn vào chợ truyền thống hay thương lái, nhiều doanh nghiệp, HTX và hộ sản xuất đã chủ động “lên sàn”, tận dụng thương mại điện tử (TMĐT) và livestream để đưa sản phẩm OCOP đến gần hơn với người tiêu dùng cả nước, thậm chí vươn ra thị trường quốc tế.

Sinh ra giữa vùng đất sen Đồng Tháp Mười, chị Nguyễn Thúy Kiều (xã Phú Cường) chọn con đường khởi nghiệp từ chính loài cây gắn bó với tuổi thơ mình. Bắt đầu từ năm 2016 với sản phẩm sữa hạt sen, chị từng đối mặt với không ít khó khăn: thiếu vốn, hạn chế về công nghệ sản xuất và đặc biệt là thị trường tiêu thụ chưa mở.

Những ngày đầu, sản phẩm làm ra chủ yếu bán nhỏ lẻ, phụ thuộc vào khách quen. Tuy nhiên, bước ngoặt đến khi chị mạnh dạn đưa sản phẩm lên các nền tảng số. Từ các phiên livestream bán hàng đến gian hàng trên sàn TMĐT, thương hiệu sản phẩm từ sen của Công ty TNHH MTV Ba Tre dần được nhiều người biết đến.

Hiện nay, doanh nghiệp của chị Kiều đã phát triển đa dạng sản phẩm như bột sữa hạt sen, trà sen, rượu sen, hạt sen sấy… Trong đó, 4 sản phẩm đã đạt chứng nhận OCOP 3 sao. Không chỉ nâng cao giá trị cây sen, cơ sở còn liên kết tiêu thụ nguyên liệu với diện tích hàng chục hecta, góp phần ổn định đầu ra cho nông dân.

“Chúng tôi xác định TMĐT là kênh quan trọng để phát triển lâu dài. Ngoài việc duy trì chất lượng sản phẩm, doanh nghiệp cũng đang hoàn thiện tiêu chuẩn, hướng tới đưa hàng vào các hệ thống phân phối lớn và xuất khẩu”, chị Kiều chia sẻ.

Không riêng lĩnh vực chế biến từ sen, nhiều ngành hàng khác tại Đồng Tháp cũng đang tận dụng hiệu quả các nền tảng số. Điển hình là cơ sở sản xuất khô cá Thương BP của anh Hà Văn Thương (phường Thường Lạc).

Từ một cơ sở nhỏ, sản phẩm chủ yếu bán trong vùng, anh Thương đã mở rộng thị trường nhờ tham gia các sàn TMĐT như Shopee, TikTok Shop và đặc biệt là các buổi livestream giới thiệu sản phẩm. Hiện nay, mỗi tháng cơ sở tiêu thụ khoảng 7 tấn khô các loại, trong đó khô cá lóc sản phẩm OCOP 3 sao chiếm tỷ trọng lớn.

“Livestream giúp chúng tôi tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng. Khách hàng có thể xem quy trình chế biến, đặt câu hỏi và đặt hàng ngay lập tức. Điều này tạo niềm tin rất lớn”, anh Thương cho biết.

Cùng với đó, nhiều cơ sở sản xuất truyền thống như hộ kinh doanh A Thạch (xã Mỹ Thành) cũng nhanh chóng thích ứng. Sản phẩm lạp xưởng đạt OCOP 3 sao của cơ sở không chỉ bán tại địa phương mà còn được tiêu thụ rộng rãi thông qua các kênh trực tuyến.

Theo ông Phạm Văn Thạch, việc đẩy mạnh bán hàng qua mạng xã hội và sàn TMĐT đã giúp doanh thu tăng trưởng rõ rệt, đồng thời mở rộng tệp khách hàng ra nhiều tỉnh, thành.

Kết nối chuỗi giá trị từ phiên chợ đến siêu thị

Không đứng ngoài xu thế, các doanh nghiệp quy mô lớn hơn cũng đầu tư cho kênh bán hàng trực tuyến. Công ty TNHH Yến sào Thiên Phúc Đồng Tháp là một ví dụ điển hình.

Chị Lưu Thị Mỹ Duyên, Giám đốc công ty, cho biết: Việc tham gia các sàn TMĐT không chỉ giúp tăng doanh số mà còn nâng cao tính minh bạch của sản phẩm. Công ty chú trọng xây dựng thương hiệu gắn với chất lượng và truy xuất nguồn gốc rõ ràng. TMĐT là kênh giúp doanh nghiệp tiếp cận khách hàng nhanh chóng và hiệu quả.

Tương tự, Công ty TNHH Mắm Bà Hai Diễm, đơn vị có 5 sản phẩm OCOP 4 sao cũng mở rộng kênh phân phối trực tuyến. Ngoài bán hàng trên TikTok Shop, doanh nghiệp còn hợp tác với các đại lý để đưa sản phẩm lên nhiều nền tảng như Shopee, Tiki.

Theo bà Huỳnh Thị Diễm, việc đa dạng kênh phân phối giúp sản phẩm tiếp cận người tiêu dùng dễ dàng hơn, đồng thời tăng độ nhận diện thương hiệu trên thị trường.

Không chỉ doanh nghiệp, các HTX cũng hưởng lợi từ xu hướng số hóa. Ông Lê Hoài Đông, Giám đốc HTX Sen Việt Đồng Tháp, cho biết việc tham gia các phiên chợ nông sản và hoạt động xúc tiến thương mại đã mở ra nhiều cơ hội kết nối.

Thông qua các phiên chợ, sản phẩm của HTX như trà tim sen, bột sữa sen, túi lá sen cùng các loại trái cây như xoài, bưởi, cam… đã có mặt tại nhiều siêu thị lớn ở TP.HCM và Hà Nội. Đây là kênh rất quan trọng để kết nối trực tiếp với người tiêu dùng và nhà phân phối.

Theo đánh giá, mô hình phiên chợ nông sản an toàn không chỉ là nơi tiêu thụ sản phẩm mà còn là “bệ phóng” để các chủ thể OCOP tiếp cận thị trường hiện đại. Các sản phẩm tham gia đều phải đáp ứng tiêu chí về truy xuất nguồn gốc, an toàn thực phẩm, góp phần nâng cao chất lượng chung.

Hướng tới trung tâm giao thương nông sản vùng

Theo ông Đặng Văn Tuấn, Phó Giám đốc Sở Công Thương Đồng Tháp, toàn tỉnh hiện có hơn 25 nhóm ngành hàng nông nghiệp chủ lực và đặc sản địa phương, với hàng trăm sản phẩm OCOP. Nhiều sản phẩm đã chinh phục các thị trường khó tính như Mỹ, Nhật Bản, EU.

Từ năm 2022 đến nay, Đồng Tháp đã tham gia hơn 80 sự kiện xúc tiến thương mại, thu hút gần 4.000 lượt doanh nghiệp và hợp tác xã. Song song đó, tỉnh đặc biệt chú trọng phát triển TMĐT như một trụ cột trong kinh tế số.

Đáng chú ý, đến nay 100% sản phẩm OCOP của tỉnh đã có mặt trên các sàn TMĐT. Các cơ quan chức năng không chỉ hỗ trợ đăng ký gian hàng mà còn tổ chức tập huấn kỹ năng livestream, xây dựng thương hiệu số cho các chủ thể.

“Thương mại điện tử là xu thế tất yếu. Chúng tôi đang tiếp tục hỗ trợ doanh nghiệp, HTX tiếp cận công nghệ, mở rộng thị trường, đặc biệt là hướng đến khách hàng quốc tế. Có thể thấy, việc đẩy mạnh ứng dụng thương mại điện tử và livestream không chỉ là giải pháp tình thế mà đang trở thành chiến lược lâu dài của Đồng Tháp”, ông Tuấn nhấn mạnh.

Với lợi thế về vị trí và nguồn nông sản phong phú, Đồng Tháp đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu trở thành trung tâm giao thương nông sản của vùng ĐBSCL.

Bên cạnh đó, tỉnh đang triển khai chiến lược phát triển nông nghiệp giai đoạn 2025-2030, trong đó tập trung xây dựng hệ thống logistics hiện đại, bao gồm kho lạnh, cảng nội địa và trung tâm giao dịch tại phường Cao Lãnh. Đồng thời, khuyến khích doanh nghiệp đầu tư chế biến sâu, gia tăng giá trị sản phẩm.

Sự kết hợp giữa hạ tầng logistics, liên kết chuỗi giá trị và chuyển đổi số được kỳ vọng sẽ tạo “đòn bẩy” cho nông sản Đồng Tháp nâng cao năng lực cạnh tranh.